Arbitraż czy sąd powszechny? Jak wybrać forum w umowie handlowej
Zapis na sąd polubowny podpisuje się zwykle na końcu negocjacji, bez dyskusji. Tymczasem to on zdecyduje, jak długo i za ile będą Państwo dochodzić swoich praw.
W skrócie
- Arbitraż jest poufny i zwykle jednoinstancyjny. Postępowanie przed sądem powszechnym jest jawne i dwuinstancyjne.
- Koszty arbitrażu ponosi się z góry, ale postępowanie bywa krótsze.
- Zapis na sąd polubowny wymaga formy pisemnej i precyzyjnego wskazania instytucji.
Czym różni się arbitraż
Sąd arbitrażowy rozstrzyga spór na podstawie umowy stron. Strony wybierają arbitrów, język, miejsce postępowania i regulamin. Wyrok sądu polubownego po uznaniu lub stwierdzeniu wykonalności przez sąd państwowy ma moc prawną na równi z wyrokiem sądu powszechnego.
Kiedy arbitraż ma sens
- Spór może dotyczyć tajemnicy przedsiębiorstwa albo reputacji stron.
- Druga strona pochodzi z innego kraju, a wyrok trzeba będzie wykonać za granicą. Konwencja nowojorska ułatwia wykonanie wyroków arbitrażowych w ponad 170 państwach.
- Sprawa wymaga arbitra ze specjalistyczną wiedzą, na przykład budowlaną lub technologiczną.
Kiedy lepiej pozostać przy sądzie
Arbitraż nie zawsze jest szybszy ani tańszy. Przy niewielkich kwotach opłaty rejestracyjne i honoraria arbitrów mogą przewyższyć koszty postępowania sądowego. Brak drugiej instancji oznacza też, że wyrok można zakwestionować tylko w wąskim zakresie, skargą o uchylenie wyroku sądu polubownego.
Jak napisać zapis
Zapis na sąd polubowny powinien być sporządzony na piśmie i jednoznacznie wskazywać instytucję arbitrażową albo sposób powołania arbitrów. Warto od razu określić liczbę arbitrów, język i miejsce arbitrażu. Nieprecyzyjne zapisy, na przykład wskazujące nieistniejącą instytucję, prowadzą do sporu o sam zapis.
Podstawa prawna
- Art. 1162 i 1205–1214 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
- Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych, Nowy Jork, 10 czerwca 1958 r.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji. Treść demonstracyjna.
