Odpowiedzialność zarządu: najważniejsze ryzyka
Członkowie zarządu odpowiadają za szkody wyrządzone spółce, za jej długi, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna, i za zaległości podatkowe. Wiele z tych ryzyk można ograniczyć procedurą, a nie tylko polisą.
W skrócie
- Wierzyciele spółki z o.o. mogą dochodzić jej długów od członków zarządu, gdy egzekucja przeciwko spółce jest bezskuteczna.
- Kluczowy jest termin złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości: 30 dni.
- Protokoły i materiały z posiedzeń zarządu są najlepszym dowodem należytej staranności.
Odpowiedzialność wobec spółki
Członek zarządu odpowiada wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub umową spółki, chyba że nie ponosi winy. Od 2022 roku przepisy wprost chronią decyzje biznesowe: członek zarządu nie narusza obowiązku staranności, jeśli działał lojalnie wobec spółki, w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, na podstawie informacji, analiz i opinii, które w danych okolicznościach powinny być wzięte pod uwagę.
W praktyce oznacza to, że decyzję trzeba umieć obronić dokumentami: analizą, opinią doradcy, protokołem z posiedzenia.
Odpowiedzialność za długi spółki
Jeżeli egzekucja przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Mogą się od tej odpowiedzialności uwolnić, jeśli wykażą, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości albo otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, że niezłożenie wniosku nastąpiło nie z ich winy albo że wierzyciel nie poniósł szkody.
Właściwy czas to w praktyce termin z prawa upadłościowego: 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.
Zaległości podatkowe i składki
Za zaległości podatkowe spółki kapitałowej członkowie zarządu odpowiadają całym swoim majątkiem na zasadach z Ordynacji podatkowej, a za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne na zasadach, do których odsyła ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych.
Jak ograniczyć ryzyko
- Regularne posiedzenia zarządu z protokołem i materiałami, na podstawie których podjęto decyzję.
- Stały monitoring płynności i kapitału, z progiem, po którego przekroczeniu zarząd analizuje przesłanki upadłości.
- Opinia doradcy przy decyzjach nietypowych albo obarczonych istotnym ryzykiem.
- Polisa D&O, przeczytana z uwagą także w części dotyczącej wyłączeń odpowiedzialności.
Podstawa prawna
- Art. 293, 299 i 483 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
- Art. 11 i 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
- Art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji. Treść demonstracyjna.
